Białowieski Park Narodowy

Jest najstarszym parkiem narodowym w Polsce, założony został na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w 1932 roku, jednak podwaliny Parku utworzone zostały w 1921 r. gdy stworzono na terenie Puszczy Białowieskiej pięć rezerwatów. Białowieski Park Narodowy leży we wschodniej części kraju, w woj. podlaskim i chroni najcenniejsze obszary Puszczy Białowieskiej podzielonej pomiędzy Polskę i Białoruś. Symbolem Parku jest żubr, który żył w Puszczy do I wojny światowej, a począwszy od roku 1929 został objęty programem hodowli restytucyjnej. Obecnie Park zajmuje powierzchnię 10501,95ha., co stanowi zaledwie niecałe 17% powierzchni Puszczy po polskiej stronie. Cała puszcza licząca 150 tys.ha powierzchni (w Polsce 62,5 tys.ha, na Białorusi 87,5 tys.ha) jest szczególnym obszarem w skali Europy - jest to ostatni na niżu Europy naturalny las o charakterze pierwotnym, którego najlepiej zachowane fragmenty objęte są ochroną.

Przeważającą część powierzchni Parku zajmują lasy (prawie 96%). Tu dominują grądy, czyli lasy dębowo-grabowe (47% lasów), nieco mniej powierzchni leśnej zajmują bory (37%) i lasy mieszane oraz podmokle lasy liściaste - olsy i łęgi (14,5%). Są to wiekowe lasy - prawie polowa drzewostanu Puszczy Białowieskiej liczy sobie ponad 80 lat, a w BPN średnia wieku drzew to 130 lat. Charakterystyczna dla krajobrazu BPN jest obecność powalonych, rozkładających się wiekowych pni porośniętych mchami i porostami. To tzw. martwe drewno stanowi 1 masy wszystkich drzew Parku.

Florę BPN tworzy 1070gatunków roślin naczyniowych, w tym ponad 660 uznaje się za gatunki naturalnie związane z Puszczą, a ponad 350 znalazło w Puszczy miejsce dzięki działalności człowieka. Wśród drzew dominują świerk pospolity, sosna zwyczajna, olsza czarna, dąb szypułkowy, grab pospolity (tworzy niższe piętro drzewostanów), brzoza omszona i brodawkowata, jesion wyniosły, lipa drobnolistna. Z rzadkich roślin występuje tu pełnik europejski, kosaciec syberyjski, arnika górska, fiolek bagienny oraz spotykany nielicznie storczyk storzan bezlistny. Bogaty jest także świat grzybów, których liczbę oblicza się w przedziale 3 - 4 tys. Gatunków począwszy od jednokomórkowych drożdży, kończąc na wieloletnich hubach.

Nienaruszone środowisko pierwotnej puszczy jest miejscem występowania ponad 11,5 tys. gatunków zwierząt, m.in.: ssaków - 58 gatunków, ptaków - 250, gadów - 7, płazów - 13,ryb - 32 (w tym 3 gatunki minogów) oraz owadów - 9284. Spośród ssaków na uwagę zasługuje król Puszczy - żubr. Dzięki hodowli restytucyjnej po obu stronach granicy Puszczy Białowieskiej żyje już wolno 700 żubrów (w polskiej części ok. 400 szt.). Ponadto występują tu losie, jelenie, sarny, dziki, wilki, rysie, lisy, jenoty, borsuki, zające (szarak i bielak), nietoperze wydry, bobry i wiele innych. Wśród występujących tu ptaków 177 gatunków to gatunki lęgowe. Liczną grupę stanowią ptaki drapieżne (dzienne - 15 gatunków, sowy - 8 gatunków), pokrzewkowate - 23 gatunki, dzięcioły - 8 gatunków i inne. Spośród rzadszych gatunków wymienić można dzięcioła trójpalczastego, dzięcioła białogrzbietego, bociana czarnego, sóweczkę. Wśród gadów rzadko występują gniewosz i żółw błotny, natomiast z rzadkich płazów spotkać można rzekotkę drzewną, kumaka nizinnego, grzebiuszkę ziemną.

Jedyny zachowany pierwotny obszar puszczy Na Niżu Europejskim jest chętnie odwiedzany przez turystów nie tylko z kraju, którzy chcą zobaczyć dziewiczy kawałek puszczy, w którym człowiek nie pozostawił znaczących śladów swej działalności. Wyznaczone przez Puszczę Białowieską szlaki piesze i rowerowe prowadzą zarówno przez lasy, jak i pola oraz wsie i osady ukazując piękno przyrody puszczańskiej i walory kulturalne Podlasia poczynając od starosłowiańskiego miejsca kultu "Miejsce Mocy" z tajemniczo powykręcanymi pniami drzew i kamiennym kręgiem oraz licznych świątyń prawosławnych. Przy odrobinie szczęścia spotkać można w okolicach szlaków stado żubrów. Żubry zobaczyć można też w Rezerwacie Pokazowym Żubrów, gdzie pokazane są również inne zwierzęta, m.in. tarpany.

• Białowieski Park Narodowy
• Puszcza Białowieska
• żubr
• żubry
• Białoruś
• Podlasie