Biebrzański Park Narodowy

Biebrzański Park Narodowy położony w województwie podlaskim, w północno-wschodniej części kraju, jest największym parkiem narodowym w Polsce. Utworzony w 1993 roku obejmuje powierzchnię 59223 ha. Biebrzański Park Narodowy to przede wszystkim nieużytki - bagna i torfowiska Doliny Biebrzy, które stanowią 25494 ha, grunty rolne to 18182 ha, pozostała część - 15547 ha to tereny leśne. Ochronę cennych ekosystemów biebrzańskich rozpoczęto w latach międzywojennych tworząc rezerwaty przyrody, które w 1989 roku zostały włączone do Biebrzańskiego Parku Krajobrazowego, przekształconego później w BPN. Nienaruszone zbytnio działalnością człowieka torfowiska i tereny bagienne powodują istnienie bogatej różnorodności gatunków roślin, a przede wszystkim ptaków. Z tego między innymi powodu w 1995 roku BPN wpisano na listę obszarów mokradłowych o międzynarodowym znaczeniu ze względu na siedliska ptactwa wodno – błotnego chronionych konwencją RAMSAR. Co innego mogłoby wiec stanowić godło BPN jak nie jeden z ptaków – gnieżdżący się tu batalion?

Roślinność w Biebrzańskiego Parku Narodowego to oprócz turzycowisk, szuwarów, łąk, pastwisk i mechowisk także olsy, bory bagienne i brzeziny. Występuje tu ok. 900 gatunków roślin naczyniowych, w tym 90 objętych jest ścisłą ochroną, 17 ochroną częściową, a 45 gatunków widnieje na polskiej czerwonej liście zagrożonych roślin naczyniowych. Do gatunków rzadkich zalicza się 19 gatunków tu występujących, między innymi zanokcice, narecznice, wąkrotkę zwyczajną, płesznika zwyczajnego, arnikę górską, itd. Dolina Biebrzy stanowi siedlisko dla objętych ścisłą ochroną 20 gatunków storczykowatych, z których kilka spotkać można zaledwie na kilku stanowiskach, np.: Storczyk Fuchsa dactylorhiza fuchsii (1 stanowisko "Czerwone Bagno"), buławnik czerwony cephalanthera rubra, ozorka zielona coeloglossum viride.

Poza najliczniejszą grupą bezkręgowców (700 gatunków motyli, 448 gat. pająków, 500 gat. chrząszczy, i innych) faunę BPN tworzy druga pod względem liczebności grupa 271 gatunków ptaków, 48 gatunków ssaków, z których 10 gatunków to nietoperze, oraz 36 gatunków ryb, 12 gatunków płazów i 5 gat. gadów. Dolina Biebrzy jest nie tylko ważnym przystankiem dla ptaków wędrownych, ale także miejscem lęgowym dla 180 gatunków, m. in.: bataliona, wodniczki, kszyka, sowy błotnej, kraski, większości rybitw, perkozów, czapli, kaczek, błotniaków, obu gatunków bocianów, i innych. Wśród spotykanych tu ssaków wymienić można: łosia (ok 400 szt.), bobra, wilka (ok 15 szt.), wydrę, jenota, rysia, nornika północnego, smużkę, popielicę, orzesznicę oraz nietoperze. W wodach BPN oprócz licznie występujących gatunków ryb spotkać można rzadkiego minoga ukraińskiego – nieszkodliwego, pasożytniczego bezżuchwowca.

Biebrzański Park Narodowy oferuje dla turystów szlaki kajakowe o łącznej długości ponad 220 km, siedem szlaków rowerowych, 164 km szlaków pieszych, ponad 240 km konnego szlaku Puszczy Augustowskiej oraz 10 ścieżek edukacyjnych. Przez BPN przebiega Kanał Augustowski zaliczany do zabytków architektury technicznej klasy I wybudowany w latach 1824 – 1839 według projektu gen. Ignacego Prądzyńskiego. Drugim najcenniejszym zabytkiem jest Twierdza Osowiec, zbudowana przez Rosjan w latach 1882-1892. Z czterech fortów tworzących twierdzę obecnie tylko dwa nadają się do użytku. W jednym z nich mieści się muzeum Twierdzy Osowiec.